آنچه به عنوان نقد بر منهاج فردوسیان، گفته و نوشته شده یا گفته و نوشته خواهد شد، باید از فیلتری عبور داده شود که نُه «ت» را از آن حذف کند، سپس در باقیمانده ی سخن یا نوشته، نگریسته شود، اگر چیزی باقی مانده بود، مورد ارزیابی قرار گیرد، پس اگر جوابش داده شده بود، معلوم می شود اشکالی قدیمی و کهنه است و جواب مجدد لازم ندارد. اما اگر جوابش داده نشده بود، معلوم می شود اشکال جدیدی است و جا دارد جواب داده شود.
و اما نُه «ت» که باید در اولین مرحله، از نقدهایی که بر نظام جامع تربیتی منهاج فردوسیان نوشته می شود، حذف گردد، به قرار زیر است:
اول: توهین؛ به معنی فحاشی است. عباراتی همچون به کار بردن نام حیوانات برای انسان. یکی از ابتدایی ترین حربه های منتقدینی که رذالت ذاتی و دنائت تربیتی دارند، دست انداختن به سلاح فحاشی است. کلمات رکیک و ناسزا که به نظر خودشان نقد است ولی در حقیقت، فحش است و زیبنده ی اهل تقوا و طهارت نیست.
دوم: تحقیر؛ به معنی کوچک شمردن است. عبارتی که مشرکان و چندگانه پرستان به استاد اعظم (صلی الله علیه وآله وسلم) می گفتند و قرآن کریم، چنین گزارش می دهد: «وَ إِذَا رَآکَ الَّذِینَ کَفَرُوا إِن یتَّخِذُونَکَ إِلَّا هُزُوًا أَ هَذَا الَّذِی یذْکُرُ آلِهَتَکُمْ» (سوره ی انبیاء، آیه ی ۳۶) ترجمه: و کسانی که کافر شدند چون تو را ببینند، فقط به مسخره‏ات می‏گیرند [و می‏گویند] آیا این همان کس است که خدایانتان را [به بدی] یاد می‏کند؟
تحقیر در نقدها، به عبارات مختلفی رسوخ می کند، مثل این که می گویند: اینهمه عالم دینی و مرجع تقلید، نتوانسته اند نظام جامع تربیتی ارائه بدهند و یک نفر طلبه ی معمولی توانسته است؟ فحوای این سؤال، تحقیر و کوچک شمردن مؤلف نظام جامع تربیتی منهاج فردوسیان است. این گزینه نیز از دیگر دستاویزهای منتقدین غیرمنصف و بی اخلاق است.
این افراد، بدون این که بدانند و متوجه باشند، شخصیت زده و شخصیت پرست هستند و نمی توانند در کنار شخصیت هایی که در ذهنشان پرورده اند، کسی را قرار دهند که اساس آئین هایشان را باطل می شمارد و بر بافته های صوفیانه ی بزرگانشان می تازد.
سوم: تهمت؛ به معنی نسبت دادن امور غیرواقعی است. تهمت زدن، از حربه های منتقدین بی تقوا محسوب می شود. اینگونه منتقدین، با وارد کردن تهمت هایی مانند «ارتباط با بیگانگان»، «دریافت کمک مالی از وهابی ها»، «عامل دشمن بودن برای ضربه زدن به اعتقادات مذهبی» می کوشند سرپوشی بر تهی دستی خودشان از ارائه ی نقد مستند بگذارند. آن زمان که سند معتبری ندارند و نمی توانند ارائه کنند و از سوی دیگر، در معرض زوال و فنا قرار می گیرند، ناگزیر، به افتراء و اتهام زنی، پناه می برند.
پس هر گاه نقدی مشتمل بر اموری باشد که گوینده و نویسنده اش نتواند بر درستی و حقّانیت آن، سند و مدرکی ارائه کند، در این مقوله می گنجد و به عنوان «تهمت» خوانده می شود. تهمت، گناهی است که در روز قیامت، دامان این افراد را گرفته و رهیدنشان از جهنم و رسیدنشان به بهشت را سخت خواهد کرد. برخی افراد مغرض یا بی خبر، با دامن زدن به برخی شایعات، ناخواسته مبتلا به «تهمت» می شوند.
چهارم: تهدید؛ به معنی خط و نشان کشیدن است. یکی از آخرین حربه های کسانی که عاجز از ارائه ی سند برای تهمت هایشان هستند، تهدید است. به عبارت دیگر، کسانی که دستشان از همه جا کوتاه شده و هیچ حرف ارزشمندی در نقد منهاج فردوسیان ندارند، تهدید می کنند. تهدیدهایی مانند این که «رسیدگی به منهاج فردوسیان را از راه های دیگر پیگیر هستیم» یا «از طریق وزارت فلان و اداره ی فلان پیگیری قانونی می کنیم» یا «پرونده ای برای منهاج فردوسیان تشکیل شده و در حال جمع آوری مستندات قضایی برای مقابله ی جدّی هستیم» و مانند اینها.
با توجه به تهدیدهای فراوان و پی در پی از سوی افراد مختلف که هیچگاه منجر به هیچ نشده، این اطمینان حاصل آمده که «تهدید»، فقط نوعی اطفاء غضب است. یعنی وقتی دستشان به هیچ سند و مدرکی نمی رسد و هیچ کاری نمی توانند انجام دهند، برای فرو نشاندن آتش خشم خود، تهدید می کنند؛ تهدیدهایی که هیچ وقت به جایی نرسیده و نخواهد رسید.
پنجم: تخمین؛ به معنی حدس و پیشگویی است. آخرین تکیه گاه منتقدین خام، پیشگویی انحراف برای منهاج فردوسیان است. اینان که چیزی در زمان «حال»، برای انتقاد و تخریب پیدا نمی کنند، دست به دامان پیشگویی در زمان «آینده» می شوند. پیشگویی هایی مانند این که: «منهاج فردوسیان در آینده، مانند شیخیه و بابیه و بهائیت خواهد شد» یا «حاج فردوسی در آینده ادعای امام زمانی خواهد کرد» یا «حاج فردوسی در آینده، ادعای دین جدید خواهد کرد».
تخمین نیز، حربه ای دیگر از شکست خوردگان از ارائه ی سند و مدرک است. این دسته از منتقدین، وقتی دستشان از سند و مدرک درست، خالی است، مجبورند توجه مخاطبشان را به آینده معطوف کنند و با کارشناس نشان دادن خود، پیش بینی خطرات مهم برای اسلام و مسلمین از ناحیه ی نظام جامع تربیتی منهاج فردوسیان نمایند.
ششم: تشمیم؛ به معنی بو کشیدن است. یکی از مسخره ترین ابزار منتقدین خام، استفاده از تشمیم است. اینان با بو کشیدن، شروع به اظهار نظر کرده و وجود جنازه را گزارش می دهند. این افراد با عباراتی مانند: «بوی وهابیت می دهد»، «بوی انحراف می دهد»، «بوی مخالفت با فلان می دهد» قدرت شامه ی خود را به رخ کشیده و به زبان بی زبانی، خود را چنان کارشناس متبحری قلمداد می کنند که با «بو کشیدن» به عمق مسأله آگاه شده و دیگران را هم بر حذر می دارند.
هفتم: تقطیع؛ به معنی بریدن و انتخاب گزینشی است. برخی از منتقدین که انتقادشان آمیخته با اغراض خاص است، دست به این امر ناپسند می زنند. اینان در نقدهای خود، بدون توجه به منابع متعدد و عبارات ناظر به یکدیگر، قسمتی از یک متن را گرفته و همان را پایه ی اشکال و انتقاد خود قرار می دهند. قدرت این نوع از اشکال گیری و انتقاد، به قدری است که می توان با استفاده از این روش، برش هایی از آیات قرآن را در مقابل تعالیم اساسی قرآن و سنت و عترت قرار داد. به عنوان مثال، از کنار هم قرار دادن این آیه که می فرماید: «فَوَیْلٌ لِّلْمُصَلِّینَ» (سوره ی ماعون، آیه ی ۴) ترجمه: پس واى بر نمازگزاران. و این قسمت از آیه که می فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَهَ» (سوره ی نساء، آیه ی ۴۳) ترجمه: اى کسانى که ایمان آورده‏اید، به نماز نزدیک نشوید. می توان نتیجه گرفت که نماز خواندن، امری نهی شده و ناپسند است! در صورتی که این نتیجه گیری مغرضانه، بر اثر تقطیع نابجا حاصل شده است.
این در حالی است که اگر آیه ی اول را به همراه سه آیه ی بعدش ببینیم، نتیجه ی سخن، چیز دیگری می شود. قرآن کریم می فرماید: «فَوَیْلٌ لِّلْمُصَلِّینَ * الَّذِینَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ * الَّذِینَ هُمْ یُرَاؤُونَ * وَ یَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ » (سوره ی ماعون، آیات ۴ تا ۷) ترجمه: پس وای بر نمازگزارانی که از نمازشان غافلند، آنان که ریا می‏کنند و از [دادن] زکات [و وسایل و مایحتاج خانه] خودداری می‏ورزند.
همچنین اگر تمام آیه را بنگریم، معنی آن تغییر می کند. قرآن کریم می فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَهَ وَ أَنتُمْ سُکَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ» (سوره ی نساء، آیه ی ۴۳) ترجمه: ای کسانی که ایمان آورده‏اید، در حال مستی [خواب آلودگی شدید] به نماز نزدیک نشوید تا زمانی که بدانید چه می‏گویید.
پس تقطیع سخن، نشان از غرض ورزی منتقد یا عجله ی او دارد. قرآن کریم در نقد روش تقطیع می فرماید:
«إِنَّ الَّذِینَ یَکْفُرُونَ بِاللّهِ وَ رُسُلِهِ وَ یُرِیدُونَ أَن یُفَرِّقُواْ بَیْنَ اللّهِ وَ رُسُلِهِ وَ یقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَکْفُرُ بِبَعْضٍ وَ یُرِیدُونَ أَن یَتَّخِذُواْ بَیْنَ ذَلِکَ سَبِیلًا * أُوْلَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ حَقًّا وَ أَعْتَدْنَا لِلْکَافِرِینَ عَذَابًا مُّهِینًا * وَ الَّذِینَ آمَنُواْ بِاللّهِ وَ رُسُلِهِ وَ لَمْ یُفَرِّقُواْ بَیْنَ أَحَدٍ مِّنْهُمْ أُوْلَئِکَ سَوْفَ یُؤْتِیهِمْ أُجُورَهُمْ وَ کَانَ اللّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا» (سوره ی نساء، آیات ۱۵۰ تا ۱۵۲)
ترجمه: کسانی که به خدا و پیامبرانش کفر می‏ورزند و می‏خواهند میان خدا و پیامبران او جدایی اندازند و می‏گویند ما به بعضی ایمان داریم و بعضی را انکار می‏کنیم و می‏خواهند میان این [دو] راهی برای خود اختیار کنند. آنان در حقیقت، کافرند و ما برای کافران عذابی خفت‏آور آماده کرده‏ایم. و کسانی که به خدا و پیامبرانش ایمان آورده و میان هیچ کدام از آنان فرق نمی‏گذارند به زودی [خدا] پاداش آنان را عطا می‏کند و خدا آمرزنده ی مهربان است.
هشتم: تشبیه؛ به معنی چیزی را به چیز دیگر مانند کردن است. از دیگر دستاویزهای منتقدان برای نقدهای واهی به منهاج فردوسیان، تشبیه کردن آن به نظام های فکری و تربیتی دیگر، بدون داشتنِ وجه تشابه درست است. مثلاً به صِرف این که در منهاج فردوسیان، بر روایات ائمه ی طاهرین (علیهم السلام) تأکید و بنا می شود، آن را به «اخباریگری» تشبیه می کنند. یا به صِرف این که خواهان زدودن بدعت ها و خرافات است، آن را به «وهابیت» مشابه می شمارند. یا به صِرف بی اعتمادی به فلسفه و عرفان مصطلح، آن را همانند «مکتب تفکیک» می پندارند. در حالی که نقاط افتراق منهاج فردوسیان با موارد شمرده شده، بیش از موارد اشتراک آن است که در جای خود، به تفصیل بیان شده است.
نهم: تمسخر؛ به معنی مسخره کردن است. این حربه، به تصریح قرآن کریم، از جاهلان است، آنجا که کلیم الله (علیه السلام) می فرماید: «وَ إِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ إِنَّ اللّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تَذْبَحُواْ بَقَرَهً قَالُواْ أَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا قَالَ أَعُوذُ بِاللّهِ أَنْ أَکُونَ مِنَ الْجَاهِلِینَ» (سوره ی بقره، آیه ی ۶۷)
ترجمه: و هنگامى که موسى به قوم خود گفت: ‏خدا به شما فرمان مى‏دهد که ماده گاوى را سر ببرید، گفتند: آیا ما را مسخره می کنی؟! گفت: پناه مى‏برم به خدا که از جاهلان باشم.
پس کسانی که در نقد منهاج فردوسیان، به جای جواب منطقی و معتبر از آیات و روایات، دست به مسخره کردن می زنند، جاهلانی هستند که ارزش اعتنا نداشته و فقط باید از آنان روی برگردانید و از شرّشان به خدای تعالی پناه برد.
تذکر: نوشته ای که عنوان «نقد منهاج فردوسیان» را داشته باشد و خالی از این نُه «ت» باشد را نخواهید یافت یا بسیار به ندرت خواهید یافت. اگر گفتار یا نوشتاری باشد که از این نُه «ت» خالی باشد، معمولاً مشتمل بر اشکالات تکراری است. اشکالاتی که در طول این سال ها، پاسخ کافی را دریافت کرده است و تکرار آن، فقط، نشان از بی اطلاعی اشکال کننده دارد.
اما اگر در صورت بسیار نادر، گفتار یا نوشتاری باشد که خالی از این نُه «ت» باشد و اشکال جدیدی را مطرح کند که تا کنون مطرح نشده و پاسخ داده نشده باشد، مورد استقبال ماست و از اشکال کننده با هدیه ای تقدیر و تشکر خواهیم کرد.